NHỮNG BÀI HỌC MÀ MỸ RÚT RA TỪ VIỆT NAM ĐỐI VỚI CUỘC CHIẾN TRANH IRAQ

GS.TS. Phan Ngọc Liên^* TS. Văn Ngọc Thành^*

 Lịch sử là một quá trình phát triển thống nhất, hợp qui luật, qua các giai đoạn khác nhau. Vì vậy, những bài học, kinh nghiệm của quá khứ đều có ích cho hoạt động trong hiện tại và việc dự đoán tương lai. Song điều này chỉ có thể thực hiện được kết quả đối với những người đấu tranh cho chính nghĩa, vì sự tiến bộ xã hội và nó trở thành vô nghĩa đối với những ai muốn lấy những điều điểu giả trong quá khứ để biện minh cho sự điểu cáng của mình trong hiện tại. Đây là trường hợp những kẻ đã thất bại trong cuộc chiến tranh xâm lược trước đó muốn rút ra “những bài học” cho việc tiến hành một cuộc chiến phi nghĩa mới. Họ mong rút ra từ những bài học lịch sử để tiếp tục lao đầu vào một cuộc mạo hiểm mới và chuốc lấy thất bại.

BỘ ĐỘI XE TĂNG RA QUÂN, ĐÁNH THẮNG TRẬN ĐẦU TRONG CHIẾN DỊCH ĐƯỜNG 9- KHE SANH XUÂN 1968

Vũ Bá Đăng^*

Cách đây vừa tròn 40 năm, ngày 7 tháng 2 năm 1968, Bộ đội Thiết giáp (nay là Tăng thiết giáp - TTG) sau gần 10 năm thành lập (5-10-1959), lần đầu tiên xuất trận, Tiểu đoàn 198 Trung đoàn xe tăng 203 được cấp trên sử dụng tham gia chiến đấu trong đội hình binh chủng hợp thành (BCHT) giành thắng lợi giòn giã tại trận then chốt, tiến công địch phòng ngự ở cụm cứ điểm Làng Vây, trong đợt 1 chiến dịch Đường 9 - Khe Sanh, huyện Hướng Hoá, tỉnh Quảng Trị. Thắng lợi trận đầu của bộ đội xe tăng là một sự kiện lịch sử làm nức lòng quân, dân cả nước, kẻ thù bàng hoàng, khiếp sợ. Ngay sau chiến thắng, Bộ Tổng tư lệnh đã gửi điện khen. Trong bức điện có đoạn viết:

NHẬN ĐỊNH CỦA GIỚI SỬ HỌC PHƯƠNG TÂY VỀ CUỘC TỔNG TIẾN CÔNG VÀ NỔI DẬY TẾT MẬU THÂN 1968

TS. PHAN VĂN HOÀNG[1]

Khi nghiên cứu cuộc chiến tranh của Mỹ ở Việt Nam, giới sử học phương Tây đều nhất trí nhận định tầm quan trọng của cuộc tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968 mà họ gọi là “cuộc tiến công Tết” hay – ngắn gọn hơn – “Tết”. Chẳng hạn: Đây là “những trận đánh đẫm máu nhất của chiến tranh” (George C. Herring)[2], đây là “một trong những trận đánh có tính quyết định nhất trong lịch sử nước Mỹ” (Phillip B. Davidson)[3], đây là một trong “những trận đánh có tính quyết định nhất của thế kỷ XX” (Noble Frankland và Christopher Dowling)[4]…

TRANH THỦ SỰ ỦNG HỘ, GIÚP ĐỠ CỦA TRUNG QUỐC VÀ LIÊN XÔ ĐỐI VỚI SỰ NGHIỆP KHÁNG CHIẾN CHỐNG THỰC DÂN PHÁP CỦA VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HÒA TỪ NĂM 1950 ĐẾN NĂM 1954

 Nguyễn Văn Trí

Viện Lịch sử quân sự Việt Nam  

Xuyên suốt cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1945- 1954), cùng với việc tự lực cánh sinh, VNDCCH luôn nỗ lực không mệt mỏi để tranh thủ sự ủng hộ quốc tế cho cuộc kháng chiến, đây là một nhân tố đảm bảo sự thành công cho cuộc kháng chiến của nhân dân Việt Nam. Góp phần tìm hiểu những nỗ lực đó, chúng tôi tập trung tìm hiểu quá trình VNDCCH tranh thủ sự ủng hộ, giúp đỡ của Trung Quốc và Liên Xô từ năm 1950 đến năm 1954.   

Trước năm 1950, VNDCCH đã quan tâm giành sự ủng hộ, giúp đỡ của Liên Xô và những người cộng sản Trung Quốc. Đối với Liên Xô, ngay sau khi nước VNDCCH ra đời, Chính phủ Hồ Chí Minh đã nhiều lần kêu gọi sự ủng hộ về vật chất và tinh thần; đồng thời, kín đáo khẳng định sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Đông Dương trong cuộc kháng chiến của mình.

TỔ CHỨC TIẾP VẬN, VẬN CHUYỂN HÀNG CHI VIỆN CHIẾN LƯỢC Ở CHIẾN TRƯỜNG MIỀN ĐÔNG NAM BỘ

Đại tá, PGS, TS. Hồ Sơn Đài^*  

Ngang nhiên xé bỏ Hiệp định Giơ-ne-vơ, từ cuối năm 1954, đế quốc Mỹ bắt đầu thực hiện chính sách thực dân mới ở miền Nam Việt Nam, sử dụng bạo lực phản cách mạng chống phá quyết liệt phong trào cách mạng miền Nam. Không còn con đường nào khác, nhân dân miền Nam phải vùng lên tiếp tục cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất Tổ quốc. Để chi viện sức người, sức của cho cách mạng miền Nam, Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng LĐVN quyết định mở đường vận tải chiến lược Bắc Nam trên bộ và trên biển. Trên biển, trong những năm đầu của thập niên 60, hàng hóa, vũ khí trang bị từ miền Bắc đã cập các cửa biển ở miền Trung và miền Tây Nam Bộ.

QUAN HỆ TRUNG- PHÁP TRONG VIỆC GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ ĐÔNG DƯƠNG TẠI HỘI NGHỊ GENEVA NĂM 1954

Nguyễn Văn Trí

Viện Lịch sử quân sự VN

 Hội nghị Geneva về Đông Dương năm 1954 cùng những nhân tố tác động tới Hội nghị này vẫn là một mối quan tâm của giới sử học trong và ngoài nước. Trong khuôn khổ những tài liệu hiện có trong tay, bài viết này tập trung tìm hiểu lập trường của Trung Quốc và Pháp trong việc giải quyết cuộc chiến tranh Đông Dương tại Hội nghị Geneva năm 1954 và tác động của quan hệ giữa hai nước này tới kết quả của Hội nghị.

           Đông Dương, cho đến lúc Hội nghị Geneva diễn ra, là địa bàn có vị trí quan trọng đối với lợi ích quốc gia của Pháp và Trung Quốc. Với Trung Quốc, đây là phên dậu, là cầu nối xuống phía Nam.

SÀI GÒN – GIA ĐỊNH VỚI CUỘC TIẾN CÔNG TẾT

Đại tá, PGS, TS. Hồ Sơn Đài*

Thắng lợi của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 là kết quả hợp thành từ nhiều yếu tố, nhiều lực lượng, trong đó có sự đóng góp đặc biệt to lớn của quân và dân Sài Gòn - Gia Định.

Sài Gòn - Gia Định, trong đó có thành phố Sài Gòn là thủ phủ của chế độ ngụy quyền Sài Gòn, là trung tâm chính trị, quân sự, kinh tế, văn hóa - xã hội của cả miền Nam, là nơi đặt tổng hành dinh của đội quân viễn chinh xâm lược Mỹ, nơi đặt cơ sở đại diện của các tổ chức nước ngoài thân Mỹ và chấp nhận chế độ Việt Nam Cộng hoà. Từ năm 1954, nơi đây là sào huyệt của tổ chức chính quyền trung ương ngụy và các đảng phái chính trị, tôn giáo, văn hóa, nơi tập trung cơ cấu chỉ đạo, chỉ huy quân sự của toàn bộ cuộc chiến tranh tới từng vùng chiến trường, nơi phát ra và chỉ đạo thực hiện các chủ trương, kế hoạch và thủ đoạn chiến lược, chiến thuật trên toàn miền Nam và Cam-pu-chia.

MỘT THOÁNG, NGÀNH KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ LIÊN BANG NGA

Đại tá, PGS,TS. HỒ SƠN ĐÀI[1]

1. Chiếc máy bay boeng 777-200 số hiệu VN-195 của hãng Hàng không Vietnam Airlines do phi công người Việt điều khiển đưa chúng tôi, những người làm công tác quản lý khoa học quân sự, sang Liên bang Nga để tìm hiểu và trao đổi kinh nghiệm về công tác quản lý khoa học - công nghệ theo chương trình hợp tác khoa học và giáo dục giữa chính phủ hai nước. Ngay trước ngày chúng tôi lên đường, hai bên đã thông qua dự thảo thỏa thuận giữa chính phủ hai nước về hợp tác quân sự, trong đó có lĩnh vực giáo dục và đào tạo cán bộ khoa học quân sự, y học quân sự, lịch sử quân sự, địa hình, thủy văn và các hoạt động tìm kiếm cứu nạn trên biển.

SỰ CHỈ ĐẠO CỦA TỔNG HÀNH DINH ĐỐI VỚI TUYẾN VẬN TẢI CHIẾN LƯỢC TRƯỜNG SƠN TRONG QUÁ TRÌNH MỸ LEO THANG CHIẾN TRANH

                             Đại tá Trần Trọng Trung*

Sự chỉ đạo của Tổng hành dinh đối với các trục đường vận chuyển chiến lược nói chung và với tuyến vận tải chiến lược Trường Sơn nói riêng, gắn liền với sự chỉ đạo công tác chi viện của hậu phương lớn miền Bắc đối với tiền tuyến lớn miền Nam và là sự chỉ đạo thường xuyên và trực tiếp trong suốt cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Trong bản tham luận này, tôi chỉ xin đề cập một số sự kiện về sự chỉ đạo của Tổng hành dinh đối với tuyến vận tải chiến lược Trường Sơn từ khi quân Mỹ vào và từng bước leo thang chiến tranh, đến khi ta phát động cuộc Tổng tiến công chiến lược Xuân Mậu Thân 1968.

CUỘC TIẾN CÔNG XUÂN – HÈ 1972 VÀ CHIẾN THẮNG QUẢNG TRỊ VỚI CUỘC ĐÀM PHÁN PARIS

Nguyễn Khắc Huỳnh[1]

 Sự kiện giải phóng tỉnh Quảng Trị và cuộc chiến đấu kiên cường bảo vệ thị xã, Thành cổ của quân và dân ta đã kết thúc cách đây tròn 40 năm, nhưng nó sẽ mãi khắc ghi vào ký ức của mỗi người Việt Nam và nhân loại như một biểu tượng ngời sáng về ý chí sắt đá, lòng quả cảm, tài thao lược, sức sáng tạo phi thường của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta nói chung, của quân và dân Quảng Trị nói riêng trong sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Ngay từ rất sớm, tháng 6-1971, trong thư gửi Trung ương Cục miền Nam, đồng chí Bí thư thứ nhất Lê Duẩn khẳng định: “… thắng lợi có ý nghĩa chiến lược của ta năm 1971, việc Mỹ phải rút thêm quân cuối năm nay và cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 1972 là những sự kiện do trùng hợp với nhau mà tạo nên thời cơ thuận lợi.